Schoolloopbaanteams regio Rijnmond

Blog | Redactie VSV | 16 augustus 2012

De afgelopen jaren is het aantal voortijdig schoolverlaters in de regio Rijnmond flink gedaald. Desondanks blijft de regio landelijk koploper in het aantal vsv'ers. Jaarlijks verlaten in de regio Rijnmond ca. 4.300 jongeren zonder startkwalificatie het onderwijs. De noodzaak voor het aanpakken van vsv in de regio blijft daarmee ongewijzigd hoog. Maatregelen uit het verleden hebben wel hun effect gehad, maar dit effect verdween weer als het projectgeld op was. Daarom is het voor de regio essentieel om een nieuwe aanpak te introduceren. Een van de nieuwe maatregelen, waar wij veel van verwachten, is de maatregel Schoolloopbaanteams. De crux van de schoolloopbaanteams zit hem in het anders en integraal samenwerken tussen alle betrokken partijen. Niet de structuur van de betrokken organisaties, maar de loopbaan van de jongere staat centraal.

Wat zijn schoolloopbaanteams?

Schoolloopbaanteams zijn teams die zijn samengesteld uit begeleiders uit het voortgezet onderwijs, mbo-scholen en de RMC-steunpunten. Zij bieden integrale begeleiding aan risicojongeren waarbij de aanpak zich kenmerkt door vroegtijdige signalering en identificatie van schoolloopbaanproblemen, en intensivering van de activiteiten om de leerling op school of op stage te houden. Een risicojongere die eenmaal in beeld is, blijft gemonitord door het schoolloopbaanteam met de mogelijkheid direct de begeleiding te intensiveren als de jongere begint te verzuimen of andere signalen van uitval vertoont. Met andere woorden: een leerling komt in beeld bij een loopbaanteam als er risico op uitval is en wordt pas 'losgelaten' als hij of zij een startkwalificatie heeft gehaald.

De schoolloopbaanteams werken schooloverstijgend. De nu losstaande acties, zoals de no-showactie en de warme overdracht en terugkoppeling bij overgang van school naar school, worden in samenhang gebracht door deze acties te laten uitvoeren door het schoolloopbaanteam. Zoals eerder gezegd: niet de organisatie maar de schoolloopbaan van de jongere staat centraal. De schoolloopbaanteams hebben de volgende activiteiten:

• Het blijven volgen en indien nodig begeleiden van de risicoleerlingen tot aan de startkwalificatie.
• Het versterken van de loopbaanoriëntatie in het (v)mbo.
• Het geven van feedback en advies aan onderwijsteams, over hoe zij in het vervolg zelf de loopbaanbegeleiding van risicojongeren beter kunnen aanpakken.

Met de schoolloopbaanteams worden de begeleidingsactiviteiten die nu los van elkaar worden ingezet, gebundeld waardoor ze elkaar versterken. Het onderwijsteam en de school waar de jongere op dat moment onderwijs volgt, blijven in de eerste plaats verantwoordelijk voor hun leerling. Het team is aanvullend op en ondersteunend aan de reguliere taken van de school. Ook de jongeren zelf en hun ouders worden nadrukkelijk bij de loopbaan van de leerling betrokken en kunnen worden aangesproken op de gemaakte afspraken.

Binnen de teams worden informatie, kennis en expertise gedeeld en uitgewisseld, zodat effectiever en efficiënter gewerkt kan worden binnen de teams én binnen de betrokken organisaties. Medewerkers worden niet volledig vrijgemaakt, maar deels. Zo blijft aanhaking binnen de eigen organisatie geborgd en worden de loopbaanteams niet aparte entiteiten. Het moeten netwerkorganisaties zijn, met een sterke verankering van de deelnemers in de moederorganisaties. De schoolloopbaanteams zijn autonoom en schooloverstijgend en worden direct aangestuurd door een onafhankelijke projectleider.

De schoolloopbaanteams richten zich op risicojongeren van 12 tot 23 jaar in de regio Rijnmond, zowel in het voortgezet onderwijs als in het mbo. Op basis van de ervaringen tot nu toe is een prognose gemaakt van het aantal risicoleerlingen in het voortgezet onderwijs (20% van 8.000 overstappers vo naar mbo = 1.600 leerlingen). Dit is jaarlijks groeiende aanwas die zal leiden tot een totale doelgroep met een omvang van 4.000 à 5.000 jongeren in schooljaar 2014-2015.

Spiegel voorhouden

De schoolloopbaanteams zorgen ook voor onafhankelijke en deskundige feedback aan onderwijsinstellingen. Hiermee wordt beoogd het onderwijs en het pedagogisch klimaat binnen de opleiding te verbeteren. Maar ook de regiogemeenten en RMC-Steunpunten krijgen een spiegel voorgehouden. Het is nadrukkelijk de bedoeling dat de regio van de schoolloopbaanteams leert en dat de werkprocessen binnen en tussen organisaties verbeteren. De schoolloopbaanteams kaarten problemen aan en stimuleren kennisdeling door het delen van best practices.

Pedagogisch klimaat

Voor succes op langere termijn van de vsv-maatregelen moet het voorkomen van uitval en een goede loopbaanbegeleiding onderdeel zijn van de primaire processen binnen scholen en de afdelingen RMC/leerplicht van gemeenten. Naast de inzet van de regionale middelen en de prestatiesubsidie moet ook goed gekeken worden naar de reguliere budgetten en een goed pedagogisch klimaat in het onderwijs.

Positieve aandacht voor de jongere en het centraal stellen van de jongere zijn onontbeerlijk voor het terugdringen van voortijdig schoolverlaten. Hoe kun je jongeren en (jong)volwassenen effectief ondersteunen in hun sociale en persoonlijke omgeving, bij het ontwikkelen van hun talenten op school en bij hun voorbereiding op de arbeidsmarkt? Loopbaanoriëntatie speelt daarin een belangrijke rol. Dit moet goed in het voortgezet onderwijs en op het eind van het primair onderwijs verankerd zijn. Veel uitval kan worden voorkomen door tijdige begeleiding naar een goede keuze voor een opleiding die goed aansluit bij zijn of haar competenties en interesses, waarbij de kansen op de arbeidsmarkt het grootst zijn.

Geschreven door:
Nadja Mager (projectleider Schoolloopbaanteams regio Rijnmond)
Marco de Waal (beleidsadviseur gemeente Rotterdam, RMC-coördinator regio Rijnmond)

Wilt u ook een blog schrijven voor vsv?

Wij zoeken mensen die eenmalig een blog willen schrijven voor vsv.

Bent u leerplichtambtenaar, ROC bestuurder, vsv'er, leraar, ouder, vsv-projectleider of anderzins betrokken bij voortijdig schoolverlaten en heeft u een project, goed voorbeeld of lessons learned waar u graag iets over wilt schrijven? Dan nodigen wij u uit contact met ons op te nemen via vsvcommunicatie@minocw.nl en wie weet kunt u binnenkort op deze plek uw blog terugvinden.