Van vmbo naar mbo

Half februari 2012 is de Tweede Kamer geìnformeerd over de laatste cijfers voortijdig schoolverlaten (2010-2011) en over de aanpak om het aantal vsv'ers in 2016 terug te brengen naar maximaal 25.000. Tijdens de stap van het vmbo naar het mbo en in het eerste leerjaar op het mbo is de uitval nog erg hoog. Om de doelstelling van 25.000 te halen, moet daarom aandacht worden besteed aan de overgang van vmbo'ers naar het mbo.

Een deel van de uitval rondom de overgang vmbo-mbo wordt veroorzaakt doordat jongeren zich na het vmbo niet aanmelden voor een mbo-opleiding. Zij verdwijnen tijdens de zomermaanden veelal uit beeld en komen niet aan bij een vervolgopleiding. Toch verloopt de overdracht van gediplomeerde en ongediplomeerde vmbo'ers sinds 2005-2006 steeds beter. Na die overdracht loopt het echter te vaak te snel spaak en de jongere haakt evenmin in het volgende schooljaar weer aan. In het mbo is de gemiddelde uitval 8,1%. De uitval gedurende het eerste verblijfsjaar onder de groep 18 jaar en ouder is met 13% (jaarlijks ruim 7000 jongeren) fors hoger. Dit is zichtbaar op alle niveaus.

Maatregelen en activiteiten

Het vmbo, het mbo en de gemeente (leerplicht/RMC) kunnen samen veel doen om een succesvolle overgang van jongeren te realiseren, zodat zoveel mogelijk jongeren een startkwalificatie halen. Het vmbo en het mbo kunnen samen een aantal preventieve activiteiten inzetten om de kans op een succesvolle overgang te vergroten. Het gaat om de volgende maatregelen en activiteiten:

• Vroegtijdig signaleren van risico op uitval na een vmbo-diploma (vmbo)
• Voorlichten en begeleiden, inclusief loopbaanoriëntatie en begeleiding (vmbo)
• Definitieve opleidingskeuze (vmbo en mbo)
• Aanmelding en (voorlopige) inschrijving (vmbo)
• Vaststellen van risico-leerlingen voor wie het risico op uitval het grootst is (vmbo)
• Goede voorlichting geven over de inschrijfprocedures (mbo)
• Een uitgebreid intakegesprek voeren (mbo)
• Controle of aanmelding daadwerkelijk heeft plaatsgevonden en terugkoppeling aan vmbo- scholen (mbo)
• Nagaan of de jongeren ook daadwerkelijk starten met de opleiding (mbo)

Uitval tijdens het overgangsmoment kan teruggedrongen worden door een betere inhoudelijke afstemming van het vo- en mbo-onderwijs. De VM2 experimenten die de afgelopen jaren hebben plaatsgevonden zijn hier een voorbeeld van. Deze experimenten omvatten een doorlopende leerlijn vmbo- mbo niveau 2, waarbij de vmbo-school en het roc samen één leergang op één locatie (school of instelling) aanbieden. De leerlijn is bedoeld voor leerlingen in de basisberoepsgerichte leerweg van het vmbo. De afwezigheid van overlap en herhaling in de lesstof en de nadruk op leren in de praktijk maakt de VM2-trajecten aantrekkelijk voor leerlingen.

In het Actieplan mbo 'Focus op Vakmanschap' zijn nieuwe experimenten op het gebeid van doorlopende leerlijnen aangekondigd: de vakmanschapsroute en de technologieroute. De vakmanschapsroute leidt op tot een diploma mbo niveau 2 (BOL en BBL) en richt zich op leerlingen in de basisberoepsgerichte en kaderberoepsgerichte leerweg van het vmbo. De technologieroute leidt op tot een diploma techniek mbo niveau 4, met de mogelijkheid tot doorstroom naar het hbo. Deze route is bedoeld voor leerlingen in de gemengde of de theoretische leerweg in het vmbo en moet bijdragen aan het terugdringen van arbeidsmarkttekorten in de technieksector.